Errico Malatesta


aforyzmy:
:: państwo :: patriotyzm :: kapitalizm :: socjalizm :: demokracja ::
:: rewolucja :: pacyfizm :: egalitaryzm :: religia :: wolność ::
bibliografia



Anarchizm, tak samo jak socjalizm, ma za podstawę, punkt wyjścia, równość warunków; hasłem jego solidarność, a metodą wolność. Nie jest on doskonałością; nie jest bezwzględnym ideałem, któey oddala się jak horyzont w miarę naszego zbliżania się; lecz jest on drogą otwartą dla wszelkiego postępu, do wszystkiego doskonalenia, a to w interesie ogółu. [...] Nie wiemy, czy w przyszłek rewolucji anarchia i socjalizm zwyciężą, [...] ale nigdy nie uznamy za pożyteczne pozostawienie w życiu cząstki złego systemu, który jest przyczyną cierpień ludzkości. W każdym razie będziemy mieli wpływ na wypadki, który da nam nasza ilość, nasza energia, nasza inteligencja, nasza wytrwałość; nawet jeżeli będziemy zwyciężeni, nasza praca nie będzie bezużyteczna, gdyż im bardziej będziemy zdecydowani na wykonanie całego naszego programu, w nowym społeczeństwie mniej będzie panowania i własności. I dokonamy wielkiego dzieła, ponieważ postęp ludzki mierzy się właśnie według zminiejszenia władzy i prywatnej własności. I jeśli dziś padniemy, nie wypuszczając z rąk naszego sztandaru, możemy być pewni zwycięstwa jutro!






..::PAŃSTWO::..
  • urodzony i żyjący w poddaństwie, potomek całych pokoleń niewolników - człowiek, gdy zaczął myśleć, wierzył że poddaństwo jest niezbędnym warunkiem życia: swoboda wydawała mu się niemożliwa
  • rząd to zbiór rządzących: rządzący tj. królowie, prezydenci, ministrowie, deputowani itd. mają władzę ustanawiania praw, regulujących stosunkipomiędzy ludźmi oraz czuwania nad ich wypełnianiem, wyznaczania i ściągania podatków, zmuszania do służby wojskowej, sądzenia i karania wykraczających przeciw prawu, kontrolowania i zatwierdzania umów prywatnych, obejmowania monopoli niektórych gałęzi przemysłu i niektórych urzędów politycznych, popierania lub wzbraniania wymiany produktów, do wypowiadania wojny lub zawierania pokoju z rządami innych krajów
  • rząd czy państwo są abstrakcyjną siłą społeczną i reprezentują, zawsze w sensie abstrakcyjnym, interes ogółu
  • jakie są powody, dla których miałyby istnieć rządy; w jakim celu rwezygnować z własnej wolności, z własnej inicjatywy na rzecz innych ludzi?
  • ci którzy są u władzy tracą większość energii na fizyczne urztymanie się na stanowiskach, zaspokojenie zachcianek przyjaciół, dławienie przeciwników i walkę z buntującymi się
  • czy rząd jest wyjątkowo uzdolniony, iż może słusznie zastąpić masy i myśleć o interesach ludzi lepiej niż potrafiliby sami zainteresowani?
  • czy rząd jest nieomylny i nieprzekupny do tego stopnia, że można w ich ręce złożyć z zupełnym zaufaniem los każdego z nas osobna i wszystkich razem?
  • rządy uciskają ludzi w dwojaki sposób: bezpośrednio za pomocą brutalnej siły - i jest to przemoc fizyczna - oraz pośrednio poprzez pozbawienia ich środków podstawowego utrzymania
  • rząd staje się zawsze i nieodzownie stróżem posiadaczy
  • wszędzie i zawsze, niezależnie od nazwy, jaką przybiera rząd, niezależnie od tego, jakie jest jego pochodzenie i organizacja - zasadniczą jego czynnością jest gnębienie i wyzyskiwanie mas, bronienie ciemiężców i przywłaszczycieli, jego głównymi narzędziami charakterystycznymi i niezbędnymi są żandarm i poborca podatkowy, żołnierz i dozorca więzienny, do szeregu których dołącza się handlarz obłudy i kłamstwa: ksiądz lub nauczyciel, opłacani i protegowani przez rząd celem ujarzmienia umysłów i robienia ich uległymi
  • łatwo zauważyć, że większość najistotniejszych funkcji socjalnych spełnia się poza rządem i bez jego udziału
  • rząd nie jest potrzebny dla wielkich przedsiębiorstw, dla instytucji publicznych, które wymagają prawidłowego współdziałania wielu ludzi z różnych warstw społecznych i krajów
  • kiedy nie będzie niewolników, ani panów i gdy walka pomiędzy ludźmi oraz wynikające z niej zawiść i zazdrość nie będą koniecznością istnienia; kto może przewidzieć postęp nauki, nowe sposoby produkcji, komunikacji itp
  • władza deprawuje nawet najlepszych

/\ /\ /\




..::PATRIOTYZM::..
  • prawem ludzkości jest s o l i d a r n o ś ć, konsekwencją której jest internacjonalizm
  • mieszkańca Neapolu tak samo obchodzi uzdrowienie lichych mieszkań jego kraju, jak i polepszenie warunków higienicznych wśród narodów znad brzegu Gangesu, skąd przychodzi fo niego cholera; swoboda, dobrobyt, przyszłość górala, chowającego się w wąwozach Apeninów żależą nie tylko od dobrobytu lub nędzy w jakich znajdują się mieszkańcy jego wioski, jak i też warunków, w jakich żyje cały naród włoski, lecz również i od stanu pracowników Ameryki lub Australii, od odkrycia jakie zrobił uczony szwedzki, od warunków materialnych i moralnych Chińczyków, od wojny lub pokoju jaki panuje w Afryce, słowem od wszelkich okoliczności małych czy wielkich, które pod jakimkolwiek względem mogą wpływać na istotę ludzką

/\ /\ /\




..::KAPITALIZM::..
  • tak długo jak bogactwa i środki produkcji pozostaną własnością jedynie kilku ludzi, tak długo większość zawsze będzie zmuszona żyć i pracować w biedzie
  • burżuazja jest tak silna, ponieważ dziś rząd istnieje wyłącznie na usługi posiadaczy i to do takiego stopnia, że najbogatsi z nich nie raczą nawet brać w nim udziału
  • rzą pełni jedynie obowiązki sługi i żandarma burżuazji
  • gdyby własność prywatna została obalona, rząd który jest jej obrońcą musiałby zniknąć
  • kapitalizm sprawia, iż całe życie pracujesz, głodując, a i tak możesz skończyć w przytułku, gdy będziesz stary i nie będziesz mógł dalej pracować
  • właściciele ziemscy zabierają nam wszystko co wypracujemy, dając w zamian kromkę chleba
  • właściciele ziemscy sami trwonią dobra w rozpuście, mówiąc, że my, aby być uczciwymi ludźmi, musimy dostarczać im wszystko z uśmiechem i patrzeć, bez słowa skargi, jak tuczą się dzięki naszej pracy
  • gdy przypomnimy właścicielom, że także jesteśmy ludźmi, i że jeśli ktokolwiek pracuje, ma prawo by jeść, oni powiedzą, że jesteśmy źli, nieuczciwi i wezwą policję, by wepchnąć nas do więzienia, a księzy by posłać nas do piekła
  • ludzie powinni wziąć ziemię od właścicieli ziemskich, aby we wspólnocie wszyscy mogli z niej korzystać
  • ziemia należy do wszystkich
  • kto dał ziemię właścicielom ziemskim; jakie mieli prawo by ją wziąć w posiadanie, by ją zatrzymać?
  • kto dał ziemię przodkom właaścicieli ziemskich; wzięli ją sobie siłą w posiadanie, zmusili innych by na nich pracowali i niezadowoleni z życia w bezczynności, ciemiężeniu i zgładzaniu wielkich mas dookoła siebie, pozostawili własność, którą ukradli dla swoich dzieci i dzieci swoich potomków, skazując całą przyszłą ludzkość na bycie niewolnikami swoich potomków, którzy teraz są zepsuci bezczynnością i możliwością robienia tego, na co mają ochotę, bez pytania kogokolwiek
  • właściciele mówią że oni pracowali na tej ziemi, to ta sama stara historia!; ci, którzy nie pracują i nigdy nie pracowali, zawsze zasłaniają się pracą
  • ską się wziął metal, miedź, kamien i temu podobne; to zostało stworzone przez Boga lub spontaniczną pracę natury; oczywiście, znaleźliśmy to, gdy przyszliśmy na świat, więc to powinno być dostępne dla wszystkich
  • co byś powiedział, gdyby właściciele ziemscy chcieli zabrać powietrze dla siebie, każąc opłacać to potem i znojem?; jedyna różnica między powietrzem a ziemią polega na tym, że oni znaleźli sposób by podzielić ziemię, a nie powietrze - jeśli znajdą i na to sposób, uczynią z powietrzem to, co uczynili z ziemią
  • wiele rzeczy jest wyprodukowane dzięki ludzkiej pracy i sprawiedliwie, te rzeczy powinny należeć do tych, którzy je tworzą, więc jakim sposobem znalazły się w rękach tych, którzy nie uczynili nic, aby je wyprodukować?
  • włąściciele ziemscy wzięli ziemię przemocą i dobrze im się powodzi, bo zabierają owoce pracy robotników dla siebie
  • zawsze całą pracę wykonywali robotnicy i oni nie potrzebują właścicieli ziemskich by przeżyć, zapytaj lepiej, jak właściciele przeżyją, jeśli nie będzie biednych głupców, robotników na wsi i w mieście, którzy ich żywią, ubierają i utrzymują ich dzieci, aby oni mogli spędzać czas na zabawie
  • właściciele ziemscy żyją dzięki twojej harówce, każdy kawałek chleba, który wkładają sobie do ust, został ukradziony naszym dzieciom; każdy prezent, który dają swoim kobietom, został naznaczony biedą, głodem i zimnem, może prostytucją, naszych kobiet
  • co produkują właściciele? NIC!
  • wyobraź sobie że jutro wszyscy pracownicy znikną z powierzchni ziemi; nie zostanie nikt do pracy i właściciele będą głodni; jeśli znikną szewcy, nie będzie już więcej butów, jeśli znikną murarze żaden dom nie zostanie zbudowany; gdy zniknie jakaś grupa robotników zniknie też jakaś gałąź pprzemysłu i ludzie będą musieli żyć bez wszystkich zbędnych i użytecznych rzeczy - ale jak będzie szkoda, gdy znikną właściciele?; to tak, jakby zniknęła plaga szarańczy
  • tak długo jak ziemia i maszyny są w rękach posiadaczy, robotnicy zawsze będą wyzyskiwani i nie zaznają nic nic oprócz biedy i niewolnictwa

/\ /\ /\




..::SOCJALIZM::..
  • socjaliści to ci, którzy wierzą, że bieda jest główną przyczyną społecznego zła
  • socjaliści wierzą, że bieda jest powodowana faktem, że ziemia, materiały i narzędzia pracy należą do kilku ludzi, którzy decydują o życiu lub śmierci klasy robotniczej i gnębią proletariuszy, którzy z kolei nie mają niczego
  • socjaliści, uważają, że dzięki zniesieniu własności prywatnej, która jest przyczyną ubóstwa, bieda zostanie zlikwidowana
  • to wystarczyło, aby socjaliści byli prześladowani i nienawidzeni przez właścicieli
  • ale, gdy właściciele zobaczą, że mimo prześladowań, socjalizm wciąż istnieje i coraz więcej ludzi otwiera oczy, wówczas wymyslą nowe kłamstwa, aby oszukać ich skuteczniej
  • wielu właścicieli zacznie mówić, że także są socjalistami, że także chcą dobra ludzi i likwidacji ubóstwa, choć najpierw mówili, że problem biedy w ogóle nie istnieje
  • ich socjalizm polega na tym, by zostać czlonkiem parlamentu, składają obietnice, których nawet jeśliby chcieli nie mogą dotrzymać
  • jeśli ktoś, wierząc że czyni dobrze, zaciska pętlę na twojej szyi, powinienieś wymknąć się z jego łap i uniemożliwić mu dalsze działanie
  • więc gdy ktoś ci mówi, że jest socjalistą, poproś go by odebrał własność tym, którzy ją mają i rozdał biedakom; jeśli powie tak - obejmij go jak brata, jeśli powie nie - masz przed sobą wroga
  • walczymy o anarchię i socjalizm, ponieważ uważamy, że anarchia i socjalizm powinny działać bezpośredni, tj., że trzeba w samej chwili rewolucji znieść rządy, obalić własność, powierzyć instytucje publiczne - które w tym wypadku obejmują całe życie społeczne - wszystkim zainteresowanym i wszystkim mającym chęć do pracy - w sposób samodzielny, swobodny i nieurzędowy

/\ /\ /\




..::DEMOKRACJA::..
  • czy burżuazja to przewidziała, czy nie, dając ludowi prawo do głosowania, pewnym jest, że prawo to okazało się zwodniczym, mogącym jedynie utrwalić władzę burżuazji przez wzbudzenie w najenergiczniejszej części proletariatu ułudnej nadziei dojścia do władzy
  • nawet przy powszechnym głosowaniu, powiedzmy raczej, zwłaszcza przy powszechnym głosowaniu, rząd pozostał niewolnikiem i żandarmem burżuazji
  • gdyby "demokracja" mogła być czymś innym, niż sposobem oszukiwania ludu, burżuazja zagrożona w swych interesach przygotowała by sie do użycia całej siły i całego wpływu, jaki jej daje posiadanie bogactw, żeby zmusić rząd do pełnienia jedeynie obowiązków sługi i żandarma
  • w powszechnym głosowaniu wybranymi będą ci, którzy lepiej potrafią oszukać masy; nie będą dowodem ani słuszności, ani sprawiedliwości, ani uzdolnienia
  • członkowie parlamentu tworzą prawa, by gnębić ludzi, ułatwiać wyzysk właścicielom
  • polityka wymyslona i prowadzona przez posiadaczy wydaje się nam trudną sztuką, ponieważ politycy nie robią nic z prawdziwymi problemami ludności, interesują się tylko pieniędzmy i władzą
  • czego możesz oczekiwać od członka parlamentu, który nie zna nawet potrzeb biedaków

/\ /\ /\




..::REWOLUCJA::..
  • żeby rozstrzygnąć kwestię społeczną na korzyść ogółu jest tylko jeden sposób: znieść rząd przez rewolucję; wywłaszcztyć rewolucyjnie obecnych posiadaczy społecznego bogactwa; oddać wszystko do rozporządzenia wszystkim i tak zaprowadzić ustrój, żeby wszystkie siły, talenty, cała dobra wola pracowały nad zaspokojeniem potrzeb ogółu
  • wewnętrzny stan całego socjalnego rozwoju musi doprowadzić logicznie do wybychu wielkiej rewolucji, która zmieni warunki życia od podstwa i której pierwsze objawy możemy obserwować już teraz
  • barykady, miny i bomby są środkami, których użyjemy do obrony przed wojskiem, ale my nie chcemy być zmuszeni do ich użycia
  • sądzę, że żołnierze, którzy zwykle wywodzą się z biedoty i są zmuszeni zostać katami swoich braci, gdy zobaczą i zrozumieją co się dzieje, będą się z nami solidaryzować - przekonajmy ich, że rewolucja nie jest taka trudna jakby sie zdawało
  • dobrze jednak wiemy, że rewolucji nie da sie osiągnąć modlitwą
  • kiedy ktoś ci mówi, że rewolucja nie jest konieczna, opowiada o głosowaniu na partię, albo lokalnych radnych lub zgadza się z jakimkolwiek odłamem burżuazji, jeśli ten ktoś jest twoim przyjacielem, który pracuje tak jak ty, spróbuj przekonać go że się myli; jeśli natomiast jest burżujem lub kimś, kto chce zostać burżujem, uważaj go za swego wroga
  • najważniejsze to pamiętać, że rewolucja jest koniecznością i trzeba być ciągle gotowym do jej przeprowadzenia, żaden powód, prawdziwy czy wymyslony, nie może przeszkodzić w jwj wybuchu

/\ /\ /\




..::PACYFIZM::..
  • dla mnie nie ma najmniejszej wątpliwości, że idea anarchizmu, która neguje każdą formę rządu, tworzy bezposrednio przeciwieństwo każdej przemocy
  • przemoc od zarania dziejów jest zawartością każdego autorytarnego systemu, jest taktyką każdego rządu
  • jako anarchiści nie mamy zamiaru używać przemocy, jeśli się nas nie zmusza, ale musimy chronić siebie lub innych przezd uciskiem
  • uznajemty tylko prawo samoobrony
  • przemoc jest zasadą zaprzeczającą naszym przekonaniom i staraniom
  • wszędzie gdzie triumfował opór przy użyciu przemocy, wszędzie tam rozwinął się ucisk
  • przemoc rodzi przemoc; autorytet wytwarza autorytet
  • nie możemy i nie mamy prawa być sędziż i każącym ramieniem sprawiedliwości
  • nasz ideał jest ideałem miłości

/\ /\ /\




..::EGALITARYZM::..
  • wszyscy powinni żyć tak dobrze jak to jest możliwe
  • kulawy, stary i chory powinien być chroniony prze społeczeństwo, bo jest obowiązkiem ludzkości, żeby nikt nie cierpiał
  • każda pożyteczna praca powinna być oceniana tak samo i wykonywana tak, żeby robotnicy czuli taką samą satysfakcję jak intelektualiści
  • s o l i d a r n o ś ć jest prawem
  • solidarność powinna istnieć między wszystkimi ludźmi
  • instynkt społeczny, poczucie solidarności i swobodne łączenie się wszystkich dzięki grupowaniu ludzi według ich potrzeb, żłaczy ludzkość w jedną braterską wspólnotę

/\ /\ /\




..::RELIGIA::..
  • Imię Boga jest używane jako pretekst i usprawiedliwienie przez wszystkich tych, którzy chcą uciskać i decydować za swoich braci
  • Bóg jest zawsze po stronie tego, kto ma więcej żołnierzy i lepszą broń
  • w imie Boga ludzie wszczynają wojny z innymi i ściągają bogactwo do swojego gniazda
  • bogaci mają raj na tym świecie i na następnym, podczas gdy my skazani jesteśmy na piekło na ziemi i tylko wówczas raj na tamtym świecie, jeśli będziemy posłusznymi niewolnikami i jeśli oni ustąpią nam skrawka miejsca w niebie
  • nie uwierzę w Boga, ani w inne historie opowiadane przez kapłanów, ponieważ ktokolwiek rozkazuje mi, czerpie z tego zyski i dlatego, że pośród tylu religii, każdy z kapłanów rości sobie prawo do posiadania prawdy absolutnej
  • jesli Bóg, nigdy nie powiedział nikomu czego chce, więc sami idźmy czynić dobro dla siebie i dla innych na tym świecie
  • dlaczego ksiądz trzyma zawsze z właścicielami; dlaczego mówi że właściciele i policja są w porządku i dlaczego zamiast zabierać chleb od ust biedaków, proszących o modlitwę za umarłe dusze, nie zrobi czegoś by pomóc żyjącym i nie zaprzestanie żyć na koszt innych

/\ /\ /\




..::WOLNOŚĆ::..
  • swoboda, której my chcemy dla siebie i dla drugich, nie jest swobodą absolutną, oderwaną, metafizyczną, która w praktyce życiowej sprowadziłaby ucisk słabycch, lecz jest to swoboda rzeczywista, swoboda możliwa, wynikająca ze świadomej wspólności interesów, dobrowolnej solidarności
  • społeczeństwem ludzi wolnych, tym społeczeństwem przyjaciół jest anarchia
  • Anarchia znaczy Wolność i Solidarność, a urzeczywistnienei naszego ideału może dokonać się tylko poprzez Harmonię interesów, wolną inicjatywę, miłość, szacunek i wzajemną tolerancję
  • jeśli nie zastosujemy pojęcia wolnej umowy wśród ludzi to nie uda nam się osiągnąć dobrobytu dla wszystkich
  • naszym jedynym żądaniem i ideałem jest być wyzwolicielami

/\ /\ /\




..::BIBLIOGRAFIA::..
Anarchia, Luzifer Verlag, Koszalin '98

Między chłopami rozmowa o anarchii, Biblioteka Na Pierwszej Linii, Słupsk '96

Anarchizm a przemoc, Red Rat

/\ /\ /\




skok na stronę główną powrót na stronę z kl@sykami